Po raz jedenasty Muzeum Historycznego Miasta Krakowa organizuje obchody Dni Pamięci Ofiar Gestapo, pragnąc zachować w pamięci krakowian i Małopolan tragiczną historię domu przy ul. Pomorskiej 2. Dzień ten jest obchodzony we wrześniu w związku z rocznicą przejęcia przez niemieckie formacje policyjne Domu Śląskiego (13 września 1939).

W obchodach biorą udział kombatanci, przedstawiciele władz państwowych i lokalnych, kompania honorowa Wojska Polskiego, orkiestra wojskowa, uczniowie krakowskich szkół oraz mieszkańcy Krakowa i Małopolski. W programie uroczystości zaplanowano m.in.  uroczysty apel ku czci ofiar gestapo, złożenie kwiatów pod tablicą pamiątkową na fasadzie Domu Śląskiego przy ul. Pomorskiej 2, pokazy filmów archiwalnych czy prelekcje przygotowane przez pracowników oddziału Ulica Pomorska. 

Tegoroczna edycja zostanie poświęcona Polakom, mieszkańcom Krakowa, którzy dla ratowania Żydów, śmiertelnie zagrożonych przez niemieckiego okupanta, płacili często cenę życia, zdrowia czy wolności. W tym roku, tak jak w poprzednim, Dniom Pamięci będą patronować dwie postaci. Pierwszą z nich będzie Tadeusz Paziuk, rozstrzelany w 1944 r. za pomoc Żydówce, drugą – Zbigniew Kluska, żołnierz Związku Walki Zbrojnej AK, oskarżony, uwięziony i skazany na karę śmierci za rozprowadzanie „pism wywrotowych” i nielegalne posiadanie broni, rozstrzelany w 1944 roku.

 

I patron tegorocznych Dni Pamięci: Tadeusz Paziuk (1894-1944)

W czasie I wojny światowej służył w armii austro – węgierskiej, po wojnie natomiast w żandarmerii Wojska Polskiego. Od 1 grudnia 1919 roku służył w policji. W 1925 r. był nadkomisarzem, referentem administracyjnym i zastępcą (od 9.12.1924 r.) komendanta okręgu XIV, Policji Państwowej Województwa Poleskiego. W Policji Państwowej służył do maja 1926 r.

W latach 1927-1931 pracował w Poselstwie Rzeczypospolitej Polskiej w Rio de Janeiro. W latach 1933- 1939 był komornikiem Sądu Grodzkiego min. w Niemirowie, w Chodorowie oraz w Tarnopolu.

W czasie II wojny światowej przeniósł się do Krakowa i mieszkał przy ul. Siemiradzkiego 6.

W 1943 r. został aresztowany przez Gestapo za pomoc udzielaną Żydom i uwieziony w więzieniu na Montelupich, gdzie przebywał do stycznia 1944 roku. Został zamordowany i figuruje na tzw. afiszu śmierci z 29.01. 1944 r., pod numerem 36: ,,Komornik sądowy Tadeusz Paziuk z Krakowa za przychylność okazaną Żydówce przez udzielenie schronienia''.

 

II patron wybrany w otwartym plebiscycie: Zbigniew Kluska (1918-1944)

Urodził się w Krakowie. Od roku 1937 był studentem wydziału lekarskiego Uniwersytetu Jagielońskiego w Krakowie. Od grudnia 1940 r. był żołnierzem ZWZ (Związek Walki Zbrojnej- AK (Armia Krajowa).

W wyniku donosu został aresztowany przez Gestapo 15 grudnia 1943 r. podczas dyżuru w szpitalu przy ul Kopernika 17 w Krakowie. Po bestialskich przesłuchaniach w budynku Gestapo przy ul Pomorskiej 2 został osadzony w więzieniu Montelupich i oskarżony o "rozprowadzanie pism wywrotowych i wiedzy o nielegalnym posiadaniu broni a nie powiadomieniu o tym władzy".

Został przez sąd doraźny przy Kommandeur der Sicherheitspolizei und des SD für den Distrikt Krakau zasądzony na karę śmierci w dniu 29.01.1944 r. i rozstrzelany w marcu 1944 r.



08–12 września 2017 r.

08 września (piątek)

9.00 – msza święta w kościele św. Szczepana (ul. H. Sienkiewicza 19)

10.00–10.50 – uroczysty apel ku czci ofiar gestapo i złożenie kwiatów przy tablicy pamiątkowej z udziałem żołnierzy Wojska Polskiego (ul. Pomorska 2)

11.30–15.00 – I blok konferencji Dlaczego warto wracać do bolesnej przeszłości? (sala wykładowa LOK, ul. Pomorska 2)

 

Program:

Prowadzenie: Jacek Salwiński, z-ca Dyrektora ds. Naukowych Muzeum Historycznego Miasta Krakowa

11.30-11.40 - Jacek Salwiński, z-ca Dyrektora ds. Naukowych Muzeum Historycznego Miasta Krakowa - Powitanie gości.

11:40-12.00- prof. dr hab. Tomasz Gąsowski, Uniwersytet Jagielloński- Splot relacji polsko- żydowskich w II Rzeczpospolitej.

12:00-12.20- dr Mateusz Szpytma, Zastępca Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej- Stosunek społeczeństwa polskiego do zagłady Żydów.

12:20-12:40- dr s. Teresa Antonietta Frącek, Dyrektor archiwum Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, Wkład Kościoła katolickiego, zwłaszcza zgromadzeń zakonnych żeńskich, w ratowanie Żydów w okresie okupacji niemieckiej.

12:40-13:00- dr Grzegorz Berendt, Wicedyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku- Stosunek ludności polskiej do Zagłady Żydów na terenach zajętych przez Werhmacht po 1941 r.

13:00-13:20- Dyskusja.

13:20-13:30- Przerwa kawowa.

13:30-13:50- dr Martyna Grądzka-Rejak, Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej, Zagłada Żydów krakowskich w kontekście postaw ludności polskiej.

13:50- 14:10- dr hab. Janusz Wróbel, Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi- Stosunek ludności polskiej do Zagłady Żydów na terenie Kraju Warty.

14:10-14:30- dr Marcin Urynowicz, Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej, Zagłada Żydów warszawskich w kontekście postaw ludności polskiej.

14:30- 14:50 Dyskusja.

17.00 – Inauguracja wystawy plenerowej Cierpieli i ginęli dla innych. na pl. Inwalidów. Wystawa poświęcona krakowianom represjonowanym przez Niemców za pomoc ludności żydowskiej.

 

09 września (sobota)

Wycieczka autokarowa do Krzesławic, gdzie odbędzie się zwiedzanie miejsca pamięci w Forcie 49 „Krzesławice” (wycieczka dla ok. 100 osób, będzie obowiązywała wcześniejsza rejestracja poprzez COZ)

10.30- Wyjazd z Krakowa z przystanku autobusowego Pl. Iwalidów w kierunku Kleparza

11.00- Zwiedzanie (dyr. Młodzieżowego Domu Kultury Fort Krzesławice 49: Leszek Dziadoń)

12.30- Powrót

10.00–13.00 – II blok konferencji Dlaczego warto wracać do bolesnej przeszłości? (sala wykładowa LOK, ul. Pomorska 2)

 

Program:

Prowadzenie: kustosz Monika Bednarek, Muzeum Historycznego Miasta Krakowa

10:00-10:10-  kustosz Monika Bednarek, Muzeum Historycznego Miasta Krakowa- Powitanie gości.

10:10-10:30- Bartosz Heksel, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa- Rada Pomocy Żydom na wystawie MHK "Kryptonim Żegota - ukryta pomoc - pomoc ukrytym".

10:30-10:50- Piotr Hojka, Muzeum w Wodzisławiu Śląskim- Marsz Śmierci z KL Auschwitz do stacji kolejowej Loslau.

10:50-11:10- Ewa Kołomańska, Muzeum Wsi Kieleckiej- Przez pryzmat pogromu .... Problematyka upamiętnienia Polaków ratujących Żydów na Kielecczyźnie w latach II wojny światowej.

11:10-11:30- Izabela Terela, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Pamięć o Zagładzie w Łodzi.

11:30-11:40- Przerwa kawowa

11:40-12:00- Ewa Koper, Muzeum - Miejsce Pamięci w Bełżcu, Pomoc w cieniu obozu zagłady – historie Sprawiedliwych z Bełżca.

12:00-12:20- Andrzej Chytkowski, Upamiętnianie wysiedleń krakowskich Żydów  do obozu zagłady w Bełżcu w czerwcu 1942 r. na tle relacji polsko- żydowskich.

12:20-12:40- Izabela Chodorowicz, Nauczycielka, Jak uczyć dzieci, czym była Zagłada.
,,Aby pamięć nie umarła – Spacerownik z moim Dziadkiem”.

12:40-13:00- Dyskusja.

 

12 września (wtorek)

09.00–17.00 – gra terenowa „W służbie Ojczyźnie i bliźniemu” opowiadająca o działalności konspiracyjnej Szarych Szeregów oraz pomocy dla ludności Żydowskiej (ul. Pomorska 2).

Dyżury

 

ARKADIUSZ PUSZKARZ
Przewodniczący Rady i Zarządu

Każdy czwartek

18:00 – 19:00

 

 

KRZYSZTOF GACEK
Zastępca Przewodniczącego Rady i Zarządu

Każdy czwartek

16:30 – 17:30

 

 

  


PAWEŁ BYSTROWSKI
Członek Zarządu

Każdy pierwszy czwartek miesiąca

17:00 – 18:00

 


SŁAWOMIR SIEKACZ
Członek Zarządu

Każdy trzeci czwartek miesiąca

17:00 – 18:00

 


URSZULA TWARDZIK
Członek Zarządu

Każdy czwarty czwartek miesiąca

17:00 – 18:00

 

 

 

 

 

Początek strony